Onderzoek – Stichting Voor Sara

Onderzoek

Onderzoek

Stichting Voor Sara strijdt voor een behandeling naar MDC1A. Bij de oprichting van de stichting stelden wij ons als doel ten minste vijfhonderdduizend euro op te halen en dat is in drie jaar tijd bijna gelukt. Dat wil zeker niet zeggen dat we nu klaar zijn. De weg naar een behandeling is lang en vergt veel tijd, inzet en geld. Omdat de stichting in korte tijd keihard is gegroeid, nemen we steeds meer taken op en daar is uiteraard ook (meer) geld voor nodig. Zo willen we de zorg voor patiënten verbeteren, door meer informatie over MDC1A te verzamelen en verspreiden. Wij blijven door knokken tot ons einddoel is behaald: een behandeling voor alle kinderen met MDC1A!

Stichting Voor Sara financiert op dit moment twee Nederlandse onderzoeken. Daarnaast besteden we geld aan het samenbrengen van internationale experts, zoals wetenschappers, artsen en patiënten door het organiseren van lotgenotendagen en conferenties. We houden contact met wetenschappers over de hele wereld die ook onderzoek doen naar MDC1A. Uiteraard volgen we alle ontwikkelingen wereldwijd om zo snel mogelijk tot een behandeling te komen voor kinderen met deze zeldzame spierziekte.

We werken hierbij samen met de Nederlandse stichting Spieren Voor Spieren, het Prinses Beatrix Spierfonds en patiëntenorganisatie Spierziekten Nederland. Ook is er een goede samenwerking met de Amerikaanse stichting Cure CMD en worden we geadviseerd door een (medische) adviesraad.

Hieronder zullen we kort uitleggen wat de twee onderzoeken inhouden. Het ene onderzoek heeft als doel een behandeling te vinden door middel van therapie met lichaamseigen cellen en vindt plaats aan het Maastricht UMC. Het andere onderzoek van het Radboud UMC richt zich op het in kaart brengen van het natuurlijk beloop van MDC1A, oftewel hoe de spierziekte bij de patiënten zich ontwikkelt. Dit onderzoek helpt bij het verbeteren van de zorg voor patiënten en biedt veel informatie voor de wetenschappers die een behandeling zoeken. Stichting Voor Sara heeft met de wetenschappers en academische ziekenhuizen een onderzoeksagenda opgesteld. Dit document werkt als een soort contract waarin alle afspraken zijn vastgelegd om het pad naar een behandeling zo transparant en efficiënt als mogelijk te maken.

Onderzoek Universiteit Maastricht

Doel

De onderzoeksgroep van de Universiteit van Maastricht onder leiding van professor Bert Smeets en in samenwerking met het NeMo (Neuromusculair en Mitochondrieel) expertisecentrum van neuroloog René de Coo ontwikkelt in vier jaar tijd een behandeling met lichaamseigen herstelde spierstamcellen voor een vorm van een LAMA2 gen mutatie spierziekte. Het expertisecentrum bestaat dankzij een samenwerking van artsen van het Erasmus MC in Rotterdam, UMC Maastricht en het Leids Universitair Medisch Centrum.

Inleiding

De behandelingsopties voor patiënten met een erfelijke spierziekte zijn zeer beperkt. Spieren zijn niet makkelijk te bereiken voor interventie en bij erfelijke spierziektes dragen alle spiervezels de erfelijke fout. Spierstamcellen, genaamd mesoangioblasten, zijn uiterst geschikt voor therapie, omdat ze goed buiten het lichaam gekweekt kunnen worden. Zodoende zijn er voldoende cellen beschikbaar om alle spieren te behandelen. Ook zijn deze spierstamcellen geschikt omdat ze in het bloed kunnen worden geïnjecteerd, waarna ze via de bloedsomloop door de wand van de bloedvaten migrerend, alle spieren kunnen bereiken. Het gebruik van lichaamseigen spiercellen vereist correctie van de erfelijk fout om ze geschikt te maken voor therapie, maar het grote voordeel is dat er geen afstotingsreacties optreden. Voor correctie van de erfelijke fout zijn momenteel nieuwe, zeer succesvolle technieken beschikbaar. Via spierstamceltherapie worden dus herstelde spierstamcellen aan de patiënt toegediend, die uitgroeien tot gezonde spiervezels, de defecte spiervezels vervangen en het spierverlies compenseren.

Het project heeft 4 doelen:

  1. Het corrigeren van verschillende soorten erfelijke fouten in het LAMA2 gen in spierstamcellen van patiënten met deze recessieve spierziekte. Op deze manier zou spierstamceltherapie beschikbaar komen voor elke patiënt met een LAMA2 spierziekte, ongeacht het genetisch defect.
  2. Het onderzoeken of de gecorrigeerde spierstamcellen vergelijkbaar zijn met controlecellen wat betreft het kweken in het lab (moet voldoende zijn voor therapie) en het vermogen om spierherstel te beïnvloeden.
  3. Het optimaliseren van spierstamcellen voor therapie via het uittesten van verschillende kweekcondities. Biomarkers worden ontwikkeld om de kwaliteit van spierstamcellen te volgen.
  4. Een protocol is ontwikkeld in een eerder project om spierstamcellen te kweken onder GMP (Good Manufacturing Practice) condities, waardoor ze veilig zijn voor behandeling van een patiënt. In dit protocol zal het genetisch corrigeren en de optimale kweekcondities worden verwerkt.

Verwachte resultaten

  1. Genetisch gecorrigeerde spierstamcellen van 6 patiënten met een LAMA2 gen mutatie spierziekte.
  2. Inzicht in de kwaliteit van de gecorrigeerde spierstamcellen, wat betreft het vermogen om te kweken in het lab en bij te dragen tot spierherstel.
  3. Een geoptimaliseerd kweekprotocol dat de kwaliteit van spierstamcellen als medicinaal product vergroot en biomarkers om deze kwaliteit vast te stellen.
  4. Een protocol om genetisch corrigeerde spierstamcellen onder GMP-condities op te kweken, waardoor ze geschikt zijn voor een klinische trial.

Het grotere plaatje..

Behoud van spiermassa en spierkracht is belangrijk voor een langdurig, gezond leven, maar dat is niet voor iedereen weggelegd. Zo leiden erfelijke spierziektes gemiddeld bij 1 op de 1.000 mensen tot veelal zeer ernstig functieverlies met vroegtijdig overlijden tot gevolg. Zo is spierafbraak een belangrijke negatieve voorspellende factor voor het verloop van de ziekte bij kankerpatiënten en bepaalt naast de kans op herstel en overleven na operatie van een tumor, ook in belangrijke mate de kwaliteit van leven. Zo raakt verlies van spiermassa en spierkracht 10-20% van de oudere bevolking, en leidt tot functieverlies, verminderde levenskwaliteit en soms zelfs de dood. Op dit moment is er in al deze gevallen geen effectieve behandeling en de ontwikkeling van een generieke therapie om spiermassa en spierkracht te herstellen, zou een enorme impact hebben, zowel ter voorkoming van ernstig lijden als ter verhoging van de kwaliteit van leven.

Daarnaast is ook de economische betekenis van deze ziektes groot. Voor erfelijke spierziekte bedragen de kosten gedurende het leven minimaal 500.000€ per patiënt. En de kosten van spierafbraak t.g.v. veroudering, bedragen nu al 1,5% van het totaal aan kosten van de gezondheidszorg, en dit zal door vergrijzing alleen maar toenemen. Een effectieve behandeling leidt dus tot flinke besparingen op de kosten van de gezondheidszorg.

GYM (Generate Your Muscle) richt zich op het ontwikkelen van een generieke behandeling voor herstel van spiermassa en -kracht bij patiënten met spierziekte en spierafbraak. Deze behandeling bestaat uit het toedienen van grote aantallen gezonde, lichaamseigen spierstamcellen, genaamd mesoangioblasten, aan het bloed van de patiënt. Door aanwezige of geïnduceerde spierschade migreren de mesoangioblasten via het bloed naar de aangedane spier, waar ze uitgroeien tot gezonde spiervezels, die de defecte spiervezels vervangen of aanvullen, en daarmee spiermassa- en spierkrachtverlies compenseren. Deze strategie is toepasbaar op een breed palet aan spierpathologie en in GYM is gekozen als proof-of-concept voor 3 aandoeningen die model staan voor dit bredere palet:

– Patiënten met een mutatie in het mitochondriële DNA (mtDNA) maken mesoangioblasten zonder of vrijwel zonder dit genetisch defect (WP3). Deze patiëntengroep is bij uitstek geschikt om de nieuwe behandeling te testen, omdat de mesoangioblasten direct na kweek kunnen worden toegediend. Hierdoor kan GYM op korte termijn met klinische trials voor deze patiëntengroep starten, gericht op veiligheid en vervolgens op effectiviteit.

– Patiënten met darmkanker (WP4) staan model voor ziektes of processen, zoals veroudering, waarbij spierafbraak als comorbiditeit optreedt. Als deze patiënten, zoals verwacht, gezonde mesoangioblasten hebben, dan kunnen ook deze direct na kweek worden toegediend.

– Patiënten met de spierziekte MDC1A (WP5) staan model voor erfelijke spierziektes t.g.v. een genetisch defect in een kerngen. Omdat hun mesoangioblasten dit defect ook bevatten, zal dit eerst via nieuwe genetische correctiemethodes moeten worden hersteld. Deze methodes zijn ook toepasbaar op andere erfelijke spierziektes, waardoor in principe al deze spierziektes behandeld kunnen worden.

Aanvullend onderzoek wordt verricht (WP6) om de effectiviteit en specificiteit van mesoangioblasten voor spierherstel te verhogen en om kweekcondities te optimaliseren met als doel kostenreductie, opbouw van IP en valorisatie via een spin-off.

Het programmagebied is bij uitstek geschikt om dit project uit te voeren, omdat zowel de doelgroep (een vergrijzende bevolking) als de vereiste specialistische kennis (erfelijke spierziekten, stamceltechnologie) sterk vertegenwoordigd zijn, zowel in de kennisinstellingen als in het bedrijfsleven dat betrokken is. Dit project vormt verder een nieuwe loot aan het excellente centrum voor regeneratieve geneeskunde, wat dit programmagebied beoogd te zijn.

 

Bekijk hier de video waarin het onderzoeksteam het onderzoek uitlegt. 

 

Onderzoek Spierziekten Centrum Radboudumc

Merosine deficiënte congenitale musculaire dystrofie type 1a (MDC1A) is een spierziekte waarbij de spieren die worden gebruikt voor bewegingen (skeletspieren), zwakker en dunner zijn dan gebruikelijk. Naar schatting komt MDC1A wereldwijd bij 1 op de 50.000 tot 400.000 personen voor. Het wordt beschouwd als één van de meest voorkomende vormen van congenitale musculaire dystrofie (aangeboren spierdystrofie). Desalniettemin leven er slechts zo’n 20 tot 30 personen met deze spierziekte in Nederland. Mede door de zeldzaamheid van deze aandoening, is het klinisch beloop van de spierziekte MDC1A nooit op een systematische manier vervolgd over de loop van de tijd. Daarnaast bestaan er momenteel geen behandelingen die de spierziekte afremmen of zelfs kunnen genezen. 

In augustus 2020 is in het Spierziekten Centrum Radboudumc een natuurlijk beloop studie naar de spierziekte MDC1A gestart. Deze natuurlijk beloop studie heeft als doel om in detail te beschrijven hoe de spierziekte zich in de loop der tijd ontwikkelt. Bovendien dient deze studie om uitkomstmaten te selecteren die gebruikt kunnen worden voor het bepalen van de effectiviteit van behandelingen in toekomstige klinische medicatie onderzoek. Hiermee maakt de studie een belangrijke stap naar het bereiken van ‘trial readiness’ en dus naar een uiteindelijke behandeling voor MDC1A.

Wij vragen deelnemers aan ons wetenschappelijk onderzoek om gedurende 1,5 jaar viermaal een bezoek te brengen aan het Radboudumc. Tijdens deze bezoeken vinden er allerlei testen plaats, zoals neurologisch onderzoek, functionele testen, vragenlijsten, een echo van de spieren (inclusief het middenrif), ademfunctietesten, botdichtheidsscan, röntgenfoto van de wervelkolom en een MRI van de spieren. Alle testen worden aangepast op de leeftijd en fysieke mogelijkheden van de patiënt. Het is geen probleem als een deelnemer een deel van de testen niet kan verrichten. Ook dit is voor ons heel waardevol om te weten. 

Indien u gediagnostiseerd bent met MDC1A en interesse hebt in deelname aan het onderzoek, maar nog niet door ons benaderd bent, dan kunt u contact opnemen met de Stichting Voor Sara of rechtstreeks met drs. Karlijn Bouman (arts-onderzoeker Radboudumc, karlijn.bouman@radboudumc.nl

Het onderzoek naar de spierziekte MDC1A wordt uitgevoerd door drs. Karlijn Bouman (arts-onderzoeker, PhD kandidaat), dr. Nicol Voermans (neuromusculair neuroloog), dr. Corrie Erasmus (neuromusculair kinderneuroloog) en dr. Jan Groothuis (revalidatiearts). Het onderzoek wordt gesubsidieerd door Spieren voor Spieren en Stichting Voor Sara.

Scroll to top